# دوستی نیکسون و شاه ایران و تأثیر آن بر سیاست خارجی آمریکا

- Original post: https://www.twitter.com/i/status/2124347857628955068
- Source account: [@RodDMartin](https://x.com/RodDMartin)
- Source language: English
- Target language: Persian
- Duration: 9:33
- Published: 2026-11-22
- Machine translated. Check the original before quoting.
- Canonical URL: https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7
- Original-language version: https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/en/nixon-and-the-shah-of-iran-friendship-and-foreign-policy.md

## Transcript

[0:10](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=10) سلطنت طولانی شاه رضا پهلوی، هشت دولت ریاست‌جمهوری آمریکا را دربر گرفت.

[0:21](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=21) اما رابطهٔ ویژهٔ او و دوستی شخصی‌اش با رئیس‌جمهور نیکسون بود که تاریخ‌ساز شد و تاریخ را تغییر داد.

[0:35](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=35) معاون رئیس‌جمهور و بانوی دوم برای نخستین بار در تهران با شاه دیدار کردند در دسامبر ۱۹۵۳.

[0:44](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=44) نیکسون در یادداشت‌هایی که همان زمان نوشت، از وقار آرام شاه گفت.

[0:50](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=50) او از پرسش‌های دقیق و هوشمندانهٔ شاه تحت تأثیر قرار گرفت.

[0:53](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=53) او نیرویی درونی را حس کرد. احساس می‌کرد که او رهبر قدرتمندی خواهد شد.

[0:59](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=59) آن دیدار در سال ۱۹۵۳، آغازِ رابطه‌ای منحصربه‌فرد و شخصی بود که بر احترام متقابل استوار بود و نزدیک به چهار دهه دوام آورد.

[1:10](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=70) یک سال بعد، دوباره دیدار کردند وقتی شاه برای گفت‌وگوهایی سه‌روزه به واشینگتن آمد دربارهٔ کمک‌های نظامی و پشتیبانی.

[1:17](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=77) معاون رئیس‌جمهور و خانم نیکسون به استقبالش رفتند ملکه ثریا در فرودگاه ملی.

[1:23](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=83) آن‌ها در سال ۱۹۵۸ در واشنگتن دوباره دیدار کردند.

[1:27](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=87) نیکسون از گفت‌وگوهایی که با شاه داشت، یادداشت برداشت در سال ۱۹۶۷ در تهران، در جریان یکی از چندین سفر بین‌المللیِ حقیقت‌یابی که در مقام یک شهروند عادی انجام داد.

[1:37](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=97) شاه دربارهٔ فرح دیبا گفت: «ملکه به‌خودیِ‌خود شخصیتی برجسته دارد، و او نخستین زن نایب‌السلطنه در تاریخ ایران خواهد بود پس از تاج‌گذاری آن‌ها، چند ماه بعد.»

[1:51](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=111) شاه به آر‌ان گفت: «هیچ امکانی برای فروکش کردن درگیری اعراب و اسرائیل نیست.»

[1:59](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=119) شاه معتقد است آمریکا به او توصیه‌های سیاسی بدی داد و گفت: «خودم تصمیم می‌گیرم چه نظامی برای مردمم مناسب است.»

[2:08](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=128) مقالهٔ سرنوشت‌ساز نیکسون، «آسیا پس از ویتنام»، در اکتبر در نشریهٔ «فارن افرز» منتشر شد، و گفت‌وگوهایش با شاه در شکل‌گیری چیزی که به دکترین نیکسون معروف شد، نقش مهمی داشت.

[2:24](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=144) دو سال بعد، دو روز پس از مراسم تحلیفش در ژانویهٔ ۱۹۶۹، رئیس‌جمهور جدید نامه‌ای از دوست قدیمی‌اش دریافت کرد.

[2:32](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=152) «کاملاً متقاعد شده‌ام که با شناخت نزدیک شما از این بخش از جهان، و با در نظر گرفتن دوستی دیرینه و روابط صمیمانه‌ای که میان ما برقرار است، ما از هیچ اقدامی فروگذار نخواهیم کرد و هر اقدام لازم را انجام خواهیم داد تا روابط را بیش از پیش تقویت کنیم میان دو کشورمان،

[2:51](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=171) بر پایهٔ احترام و اعتماد متقابل.»

[2:58](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=178) در مهٔ ۱۹۶۹، شاه برای مراسم خاکسپاری رئیس‌جمهور آیزنهاور به واشنگتن آمد.

[3:07](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=187) در اکتبر، او برای دیداری رسمی بازگشت که نقطهٔ عطفی در روابط میان دو کشور بود.

[3:19](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=199) رئیس‌جمهور جدید راهبرد کلان تازه‌ای را معرفی کرد، تغییر جهت سیاست خاورمیانه‌ای آمریکا به سوی ایران به‌عنوان سنگ‌بنای ثبات منطقه و شریک آمریکا در مقابله با گسترش نفوذ شوروی.

[3:33](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=213) در سال ۱۹۷۲، شاه و شهبانو از رئیس‌جمهور و بانوی اول در ایران استقبال کردند.

[3:44](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=224) دوستی میان خانم نیکسون و ملکه عمیق‌تر شد.

[3:49](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=229) از این دیدار به‌یادماندنی به‌عنوان رویداد اوج در تغییر سیاست آمریکا در قبال خلیج فارس یاد شده، که بر برتری ایران تأکید داشت.

[4:00](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=240) در کاخ سفید، در سال ۱۹۷۳، گرمی استقبال‌ها، ژرفای دوستی را بازتاب می‌داد.

[4:28](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=268) در سال ۱۹۷۹، رئیس‌جمهور پیشین به کوئرناواکا در مکزیک سفر کرد تا با شاهِ تبعیدی و بیمار دیدار و همدردی کند.

[4:41](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=281) او برای دیدارش با خبرنگاران یادداشت‌هایی نوشت.

[4:43](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=283) «مشتاقم به شاه ادای احترام کنم، که بیش از ۲۵ سال دوست شخصی‌ام بوده و بیش از ۳۰ سال دوست آمریکا بوده است.»

[4:53](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=293) وقتی رنج ایران را می‌بینیم، اهمیتِ کنار دوستانمان بودن را می‌فهمیم.

[5:00](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=300) اگر این کار را نکنیم، سرانجام هیچ دوستی نخواهیم داشت.»

[5:04](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=304) روز بعد، یادداشت‌هایی از گفت‌وگویش با شاه نوشت.

[5:08](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=308) «شاه به رئیس‌جمهور کارتر اشاره‌ای نمی‌کند، بلکه به واقعیت اشاره می‌کند.

[5:15](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=315) فعالان حقوق بشر در دولتش خوب از او حمایت نکردند، چون با اصرار بر دموکراسی فوری در ایران، شاه را به‌شدت تضعیف کردند.

[5:26](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=326) او از آنچه بر سر مردم ایران می‌آید افسرده است.

[5:30](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=330) او هنوز آگاه است، و به امور جهان علاقه دارد.»

[5:34](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=334) آخرین بار شاه را در مکزیک دیدم، در کوئرناواکا، مکزیک.

[5:38](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=338) اِ، آن زمان در مراحل پایانی سرطانِ لاعلاج بود، هرچند، اِ، هیچ‌وقت حاضر نمی‌شد بپذیرد یا اصلاً درباره مشکلات خودش حرف بزند.

[5:46](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=346) اما خیلی لاغر و رنگ‌پریده بود، اما ذهنش هنوز به همان اندازه فعال و مثل همیشه تیزهوش بود.

[5:51](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=351) او مردی بسیار باهوش و درون‌نگر است. اتفاقی که برای شاه افتاد، اِم، فکر می‌کنم فقط در آن بخش از جهان می‌شد آن را و در بخش‌های دیگر جهان هم، این‌طور تفسیر کرد که خطرناک است دوست ایالات متحده باشی، و شاید دشمنش بودن به‌صرفه باشد.

[6:09](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=369) اِم، فکر می‌کنم باید درک کنیم که شاه بهترین دوست ایالات متحده بود در آن منطقه، در سراسر منطقهٔ خلیج فارس، و تنها دوست اسرائیل بود.

[6:21](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=381) اِم، باید به یاد داشته باشیم که شاه، در جنگ سال ۱۹۷۳، اِم، برای ناوگان مدیترانه‌ای ما نفت تأمین کرد وقتی کشورهای دیگر منطقه نفت را قطع کرده بودند.

[6:30](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=390) اِم، و شاه نیروهای عراق را، اِم، با حمایت از کردها علیه عراقی‌ها زمین‌گیر کرد تا هرگز وارد جنگ سال ۱۹۷۳ نشوند.

[6:39](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=399) یک سال بعد، او سفری غم‌انگیز و تنهایی به قاهره کرد تا در مراسم تشییع شاه شرکت کند.

[6:45](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=405) در فرودگاه، دیدگاهی شخصی و تاریخی با خبرنگاران در میان گذاشت.

[6:51](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=411) شکی نیست که رفتن شاه از ایران تراژدی است، تراژدی‌ای شخصی برای او، تراژدی‌ای برای مردم ایران که اکنون با سرکوبی بسیار شدیدتر از گذشته روبه‌رو هستند، که دست‌کم چهار میلیون بیکار دارند و با تورم افسارگسیخته دست‌وپنجه نرم می‌کنند،

[7:09](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=429) زیر نظر حکومتی که در واقع حکومت نیست، در واقع یک جماعت آشوبگر است. خب، همهٔ این اتفاق‌ها افتاده‌اند.

[7:14](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=434) اما همچنین، علاوه بر اینکه تراژدی‌ای شخصی برای شاه بود، و تراژدی‌ای برای مردم ایران، بی‌تردید برای چیزی که ما غرب می‌نامیم هم تراژدی بود، چون آنچه در آن بخش از جهان رهبری و ثبات بود، در آن بخش از جهان، اکنون جای خود را به بی‌ثباتی داده است.

[7:33](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=453) روز بعد، او در کنار شهبانو رژه رفت و ولیعهد، در مراسم تشییع جنازهٔ شاه در خیابان‌های قاهره.

[7:42](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=462) رئیس‌جمهور پیشین، که حالا شهروندی عادی بود، تنها مقام آمریکایی حاضر در آنجا بود.

[7:49](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=469) چند سال بعد، آن روز را به یاد آورد و دربارهٔ دوستش صحبت کرد.

[7:55](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=475) وقتی آنجا بودم، اِه، من تنها مقام بلندپایه‌ای بودم که به مراسم تشییع جنازهٔ شاه آمد، چون اینجا شاه بود که پیش از آن، همه در برابرش تعظیم می‌کردند و چاپلوسی‌اش را می‌کردند، سران کشورها و دولت‌ها و امثال این‌ها، چون ثروتمند و قدرتمند بود و از این قبیل،

[8:11](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=491) و حالا همه از او دوری می‌کردند چون دیگر در قدرت نبود.

[8:14](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=494) اِه، و من هرگز فراموش نکردم که وقتی آنجا ایستاده بودم، اِه، در چادر بزرگی که همهٔ شخصیت‌های مهم، معمولاً در سطح سفیر، نه در سطح رئیس کشور، ایستاده بودند، اِه، سادات وارد شد، در حالی که راه می‌رفت، در حالی که لباسش، اِم، اِم، یونیفورم ژنرالی‌اش را به تن داشت و می‌درخشید.

[8:33](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=513) مرا دید و چشمانش برق زد، و به طرفم آمد، هر دو دستش را دراز کرد، و گفت: «چه خوب که آمدید.

[8:39](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=519) چه خوب که آمدید.» و من گفتم: «آقای رئیس‌جمهور، از شما بسیار شجاعانه بود که شاه را پذیرفتید، بعد از آن‌که تقریباً همه کشورهای دیگر به او پناه ندادند.»

[8:52](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=532) و او گفت: «شجاعانه، قربان؟ برای دفاع از یک دوست شجاعت لازم نیست.»

[9:00](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=540) امروز، هم‌زمان با رخدادها در ایران و خاورمیانه، دوستی دیرینه و همکاری منحصربه‌فرد میان دو مرد برجسته، ریچارد نیکسون و شاه محمدرضا پهلوی، می‌تواند نمونه‌ای باشد از این‌که رهبری واقعی چگونه می‌تواند به ساختن جهانی بهتر و امن‌تر کمک کند.

[9:20](https://www.translate.mom/transcript/V5TKPyB72fkP/fa/%D8%AF%D9%88%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D9%88%D9%86-%D9%88-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A2%D9%85%D8%B1%DB%8C%DA%A9%D8%A7?t=560) اما فراتر از درس‌آموزی، آن‌ها می‌توانند سرچشمه‌ای از بینش و الهام باشند.
