German → Polish transcript
Szanowny Panie Dr. Schönberg z Biblioteki Uniwersyteckiej w Oldenburgu
Szanowna Pani Spukowska-Borot, konsul Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowna Pani Dr. Bamberger-Stemmann z Landeszentrale für politische Bildung w Hamburgu
Szanowny Panie Roykowski, kurator wystawy
Szanowna Pani Martina Lauerwald, Szanowny Panie Wladimir Knaus
Drodzy goście i zainteresowani, my jako Niemiecko-Polskie Towarzystwo w Oldenburgu
Dziękujemy Państwu wszystkim, że dziś jesteście z nami w tym dostojnym miejscu
i że otwieracie wraz z nami wystawę poświęconą Powstaniu Warszawskiemu.
1 sierpnia 1944 roku oznacza godzinę WU w polskiej historiografii.
WU jak „Wibu”, po niemiecku „Ausbruch”. To była godzina zero.
Tego dnia o godzinie 17 odważni warszawiacy podjęli powstanie.
Pragnienie wolności po pięciu latach narodowosocjalistycznego niemieckiego panowania i upokorzeń
było tak wielkie, że odważni obywatele Warszawy zaryzykowali powstanie przeciwko przytłaczającemu okupantowi.
Nadzieja na wolność i odzyskanie własnej godności
ważyły ciężej niż utrata własnego życia.
W pięciu latach niemieckiej okupacji trzeba było patrzeć,
jak sąsiedzi, przyjaciele, własna rodzina do pracy przymusowej w obozach koncentracyjnych i zagłady
zostali deportowani i zamordowani.
Antoni Kusztiel, pseudonim Monta, polski generał Armii Krajowej
i kluczowa postać Powstania Warszawskiego 1944 roku powiedział o nim następujące słowa:
Wszyscy, którzy rozpoczęli walkę, wiedzieli, że idą na pewną śmierć.
Pozostali zazdrościli poległym. Nadprzyrodzona siła rozświetliła ich serca.
Powstanie warszawskie było największym antyfaszystowskim powstaniem w sercu Europy.
Za wolność, za samostanowienie, za godność.
Generał Leopold Okulicki, ostatni dowódca polskiej Armii Krajowej,
powiedział podczas narady Naczelnego Dowództwa polskiej Armii Krajowej krótko przed powstaniem warszawskim,
W Warszawie mury się zawalą, a krew popłynie strumieniami,
aż opinia światowa zmusi rządy trzech mocarstw do zmiany decyzji podjętej w Teheranie w 1943 roku.
Mieszkańcy Warszawy chcieli uwolnić się nie tylko spod faszystowskiego niemieckiego panowania,
Chcieli jako ostateczny środek zapobiec temu, by ich miasto Warszawa, ich kraj Polska znalazły się w sowieckiej strefie wpływów.
Niestety ta próba nie powiodła się. Polska odzyskała swoją suwerenność i wolność dopiero 45 lat później.
To powstanie upomina nas do dziś, by nigdy się nie poddawać i jako demokraci zawsze angażować się na rzecz wolności, godności i sprawiedliwości,
także dla innych, kiedykolwiek dzieje się niesprawiedliwość.
Fotografia może dokumentować i zachowywać przeszłość, ale także być wykorzystywana do celów propagandowych,
co zobaczymy później dzięki kuratorowi wystawy, panu Davidowi Wojtkowskiemu.
Trzeba też powiedzieć, że fotografia udokumentowała wydarzenia Powstania Warszawskiego i zachowała je dla współczesności.
Szanowni Państwo, dla naszej polsko-niemieckiej społeczności ważne jest przybliżenie Polski ludziom tu mieszkającym,
wyjaśnienie i pokazanie kultury oraz historii Polski, tak jak robimy to dziś i będziemy robić.
Zależy nam również bardzo na poprawie współżycia między Niemcami a Polakami i na tym, by tak się stało.
Żelazna kurtyna co prawda upadła w 1989 roku, ale w niektórych miejscach na Zachodzie wydaje się ona wciąż istnieć.
My, jako polsko-niemieckie stowarzyszenie, chcemy zburzyć tę kurtynę.
Wielu, także na oficjalnych stanowiskach, nadal myli powstanie w getcie warszawskim z 1943 roku z powstaniem warszawskim z 1944 roku.
Oba powstania miały jednak wspólny cel — odzyskanie człowieczeństwa.
Ocaleni z powstania w getcie warszawskim w roku 1943 walczyli rok później w Powstaniu Warszawskim.
Wola wolności w Warszawie, w tym mieście, nie znała granic.
Szanowni goście, drodzy zainteresowani, dziękuję, cieszę się na wystawę. Niech żyje wolna Europa, niech żyje przyjaźń polsko-niemiecka.
Chciałbym zakończyć moje przemówienie słowami Mariana Tuskiego, ocalonego z obozu koncentracyjnego Auschwitz,
wieloletniego dziennikarza i przewodniczącego Żydowskiego Instytutu Historycznego w Warszawie.
Nie bądźcie obojętni. Dziękuję.
Teraz przekazuję głos konsulce Rzeczypospolitej Polskiej, pani Angeli Schipp.
End of transcript · 553 words · machine translated
Original transcript (German)
Sehr geehrter Herr Dr. Schönberg von der Universitätsbibliothek Oldenburg Sehr geehrte Frau Spukowska-Borot, Konsulin der Republik Polen Sehr geehrte Frau Dr. Bamberger-Stemmann von der Landeszentrale für politische Bildung in Hamburg Sehr geehrter Herr Roykowski, Kurator der Ausstellung Sehr geehrte Frau Martina Lauerwald, sehr geehrter Herr Wladimir Knaus
Liebe Gäste und Interessierte, wir als Deutsch-Polnische Gesellschaft in Oldenburg danken Ihnen allen, dass Sie heute mit uns an diesem ehrgeudigen Ort anwesend sind und die Ausstellung über den Warschauer Aufstand eröffnen. Der 1. August 1944 markiert die Stunde WU in der polnischen Geschichtsschreibung. WU wie Wibu, zu Deutsch Ausbruch. Es war die Stunde Null.
An diesem Tag um 17 Uhr wagten mutige Warschauer den Aufstand. Der Freiheitswille nach 5 Jahren nationalsozialistischer deutscher Völkerherrschaft und Demütigung war so groß, dass tapfere Bürger in Warschau den Aufstand gegen ihren übermächtigen Besatzer riskierten. Die Hoffnung auf Freiheit und Wiedereinigung der eigenen Würde wogen schwerer als der Verlust des eigenen Lebens.
In 5 Jahren der deutschen Besatzungsherrschaft musste man mit Ansehen, wie die Nachbarn, die Freunde, die eigene Familie zur Zwangsarbeit in Konzentrations- und Vernichtungslagern deportiert und getötet wurden. Antoni Kusztiel, Deckname Monta, Polnischer General der Heimatarmee und Schlüsselfigur des Warschauer Aufstands von 1944 sagte folgendes über den Warschauer Aufstand
Alle, die den Kampf begannen, wussten, dass sie dem sicheren Tod entgegengingen. Die Übrigen beneideten die Gefallenen. Eine übernatürliche Kraft erleuchtete ihre Herzen. Der Warschauer Aufstand war der größte antifaschistische Aufstand im Herzen Europas. Für Freiheit, für Selbstbestimmung, für Würde. General Leopold Okulicki, der letzte Kommandant der polnischen Heimatarmee,
sagte in einer Besprechung des Oberkommandos der polnischen Heimatarmee kurz vor dem Warschauer Aufstand, In Warschau werden Mauern einstürzen und das Blut wird in Strömen fließen, bis die Weltmeinung die Regierung der drei Mächte zwingt, die Entscheidung von Teheran im Jahre 1943 zu ändern. Die Bürger Warschau wollten sich nicht nur von der faschistischen deutschen Herrschaft befreien, sie wollten zu dem Ultima Ratio verhindern, dass ihre Stadt Warschau, ihr Land Polen unter die sowjetische Einflusssphäre geriet.
Leider misslang dieser Versuch. Die eigene Souveränität und Freiheit erlangte Polen erst 45 Jahre später zurück. Dieser Aufstand mahnt uns alle bis heute, niemals aufzugeben und uns als Demokraten stets für Freiheit, Würde und Gerechtigkeit einzusetzen, auch für andere, wann auch immer Unrecht geschieht. Fotografie kann Vergangenes dokumentieren und konservieren, aber auch zu Propagandazwecken manipulieren, wie wir später durch den Kurator der Aufstellung, Herrn David Wojtkowski, sehen werden.
Und man muss auch sagen, dass Fotografie die Ereignisse des Warschauer Aufstandes dokumentiert hat und auch für die Gegenwart konserviert hat. Liebe Gäste, unserer binationalen Gesellschaft ist es wichtig, den hier lebenden Menschen Polen näherzubringen, die Kultur und Geschichte Polens zu erklären und zu zeigen, so wie wir es heute tun und tun werden. Uns ist es auch ein großes Anliegen, für ein besseres Miteinander zwischen Deutschen und Polen zu sorgen und zu werden. Der eiserne Vorhang ist zwar 1989 gefallen, aber in manchen Plötzen im Westen scheint er immer noch vorhanden zu sein.
Wir als deutsch-polnische Gesellschaft wollen diesen Vorhang abbauen. Viele, auch an offiziellen Stellen, verwechseln immer noch den Aufstand im Warschauer Ghetto im Jahre 1943 mit dem Warschauer Aufstand im Jahre 1944. Beide Aufstände hatten jedoch das gemeinsame Ziel, die Wiedererlangung der Menschlichkeit. Die Überlebenden des Aufstandes im Warschauer Ghetto im Jahre 1943 kämpften ein Jahr später im Warschauer Aufstand mit. Der Freiheitswille in Warschau, in dieser Stadt, kannte keine Grenzen.
Liebe Gäste, liebe Interessierte, danke, ich freue mich auf die Ausstellung. Es lebe das freie Europa, es lebe die deutsch-polnische Freundschaft. Ich möchte meine Rede mit den Worten von Marian Tuski, Überlebender des Konzentrationsheeres Auschwitz, Landjährigen Journalisten und Vorsitzenden des Jüdischen Historischen Instituts in Warschau beenden. Seid nicht gleichgültig. Danke. Jetzt übergebe ich mein Wort an die Konsulin der Republik Polen, Frau Angela Schipp.
