Transcript · Turkish → English
Analysis of Turkey's Economic Policies
Unsustainable policies, at some point, either you
exit voluntarily, or circumstances force you to exit uncontrollably.
Generally, countries like Turkey with overvalued currencies,
if you look historically, are forced to exit uncontrollably.
Because if the cost of exiting in a controlled manner is too high, no one
wants to do it voluntarily. Everyone tries to postpone it a bit.
Unfortunately, Turkey will most likely go through such an experience.
At that point, either a serious depreciation of the Turkish lira
will be the issue, or a harsh transition will be made by introducing some capital controls.
That is somewhat of a political choice.
I mean, after a certain point, the decision-makers will decide what happens.
If this happens more under market conditions, with a great panic
in a very disorderly manner
at some point, an exit from the program will occur.
Or they will make a more controlled choice. They will say, "We made a mistake."
We will pay the price for this. We won the election again, or we newly came to power.
We need to get out of this.
They will make an exit from here by devaluing the currency very quickly.
Of course, this will seriously lead to a major contraction in the short term.
Both in the citizen's budget and in the economy.
Would the recipe you announced before the 2023 election
be the same as the one after this program? Or is the Turkish economy now forced
to implement a different recipe? I mean, the one from August 2022...
the recipe I announced
is still largely applicable with some changes.
But of course, some changes need to be made.
Of course, we had to say some things to the market back then.
so that you can report the outcome of those who then have to make the prescription more bitter.
Our plan back then, when the dollar was around 20 liras,
was to pull the dollar to the 24-25 lira band and then stabilize it there.
In other words, to leave it there.
And that was a very doable thing.
When you also bring the other conditions along with it.
But of course, since they didn't prepare the other conditions, first of all,
it was raised to the 26-27 range. After that, a healthy package should be implemented.
Now, gradually up to the present day, currently close to 2% a month,
they are trying to manage it with a devaluation.
Unfortunately, it is possible to implement this program
as something similar to the 2022 program, but with some changes.
But this will change much more in two years. Do you mean it will get tougher when you say change?
Conditions are getting harder in Turkey.
In other words, the solutions for Turkey's economy
It was easier in 2023. Now it has become harder.
Where it is stuck now,
some artists still cannot analyze correctly. Let me put it this way.
Right now, some hot money has still come and gone.
This is what the Americans, with their English terms,
and Europeans call "carry trade."
So, hot money will come from abroad for a short term.
The Turkish lira will depreciate less compared to the interest rate.
For instance, if the Turkish lira depreciated
by two percent a month, and the newcomer got three percent interest. I'm speaking in round numbers.
Of course, it's not exactly like this, but they would have a net profit of one percent per month in dollars.
That's what it comes down to.
Of course, if you are going to run this program, on the one hand, since Turkey's competitive
power is also rapidly decreasing, the Turkish lira depreciating below inflation
is not very sustainable and causes even greater damage.
If you do not risk that damage,
now you need to make the Turkish lira lose value faster. If you are going to do that,
then, for people to prefer the Turkish lira, the interest rate also
needs to be above that. That saga causes interest rates to be lowered even more in Turkey.
When you can't lower interest rates much, those who will borrow in Turkish lira domestically
and want to make investments,
you also tie their hands. So this becomes a chain reaction.
But the main thing, the problem is not foreigners.
Our own
citizens in Turkey, a large part of whom are currently holding Turkish lira in the short term.
If that money essentially shifts to dollars,
if such a demand arises, of course, it becomes very difficult to sustain this system.
So, the issue is not foreigners leaving.
Of course, that also has a damaging effect, but
the main problem is the citizens of the Republic of Turkey who are holding Turkish lira.
A very serious amount of money has accumulated there.
In the very short term, at any moment, if they
think the market will turn, they will demand dollars.
That, of course, changes things very quickly.
End of transcript · 824 words · machine translated
Original transcript (Turkish)
Sürdürülemeyecek politikalar, sonsuza kadar bir noktada ya siz gönüllü olarak çıkarsınız ya da şartlar sizi zorlar, kontrolsüz çıkarsınız. Genelde Türkiye gibi parası aşırı değerlenmiş ülkeler, tarihsiz olarak bakarsınız, kontrolsüz olarak çıkmak zorunda kalıyorlar. Çünkü buradan kontrol olarak çıkmanın maliyeti de çoksa kimse bunu
gönüllü yapmak istemiyor. Herkes biraz ertelemeye çalışıyor. Maalesef Türkiye'de büyük ihtimalle böyle bir tecrübe yaşayacak. O zaman da Türk lirasının ciddi olarak değer kaybedilmesi mevzusu olacak ya da bazı sermaye kontrolleri getirilerek sert bir geçiş yapılacak. O biraz siyasi bir tercih.
Yani ne olacağına nakbirleri karar verecek bir noktadan sonra. Eğer bu daha çok piyasa koşulları altında gerçekleşirse büyük bir panikle çok düzensiz bir şekilde bir programdan çıkış yaşanacak bir noktada. Ya da daha kontrollü bir tercih yapacak. Diyecekler biz bu hata ettik.
Bunun bedelini ödeyeceğiz. Seçimi tekrar kazandık ya da yeni iktidara geldik. Buradan çıkılması lazım. Çok hızlı bir şekilde para devalue edilerek buradan bir çıkış yapacak. Tabi bu ciddi olarak kısa söyle büyük bir daralmaya yol açacak. Vatandaşın bütçesinde de, ekonominde de.
Siz 2023 seçimi öncesindeki açıkladığınız reçete bu programdan sonraki reçete aynı mı olacaktı? Yoksa farklı bir reçete uygulamak mı zorlandı artık Türkiye ekonomisi? Yani şu an benim 2022 Ağustos un açıkladığım reçete bazı değişikliklerle büyük ölçüde uygulanabilir.
Ama tabi ki bazı değişiklikler yapılması lazım. Bizim o zaman tabi bazı şeyleri söyleyemek lazım piyasaya ki o zaman reçeteyi daha acılaştırmak zorundakilerin sonucunu haber verirsiniz. Bizim o zamanki planımız dolar yaklaşık 20 liraydı. Doları 24 25 lira arası bandına çekip ondan sonra orada stabil hale getirmekti.
Yani orada bırakmaktı. Ve o çok yapılabilir bir şeydi. Diğer şartları da birlikte getirdiğiniz zaman. Ama tabi diğer şartları hazırlamadığı için işte ilk önce 26 27 aralığına çıkarıldı. Ondan sonra da sağlıklı bir paket uygulamalı.
Şimdi günümüze kadar yavaş yavaş şu an ayda yaklaşık 2 ye yakın bir devalüasyonla götürmeye çalışıyorlar. Bu programı maalesef 2022 programının benzeri ama bazı şeylerin değiştiği bir şey uygulamak mümkün. Ama bu iki yıl sonra çok daha değişecektir. Ağırlaşacak mı yani değişecek derken?
Şartlar zorlaşıyor Türkiye'de. Yani Türkiye ekonomisinin çözümleri 2023'te daha kolaydı. Şimdi daha zorlaştı. Şimdi sıkıştığı yeri bazı sanatçılar doğru analiz edemiyorlar hala. Şöyle söyleyeyim.
Şu an hala bir sıcak para geldi gitti. İşte bu İngilizce deyimli Amerikaların, Avrupaların carry trade dediği şey. İşte işaradan sıcak para gelecek kısa süreli. Türk lirası faize göre daha az değer kaybedecek.
İşte Türk lirası ayda yüzde iki değer kaybetse gelen de yüzde üç faiz alsaydı. Yuvarlak söylüyorum. Tabi sıra tam bu değil ama ayda net yüzde bir dolar üzerinden karı olacak. Ona geliyor. Tabi bu programı yapacaksanız bir taraftan da Türkiye nin rekabet
gücü de hızla azaldığı için Türk lirasının enflasyonun altında değer kaybetmesi çok sürdürülebilir de daha büyük tahribata yol açıyor. O tahribatı göze almazsanız artık Türk lirasının daha hızlı değer kaybettirmeniz lazım. Onu yapacaksanız da insanların Türk lirasını tercih etmesi için de faizin de onun üstünde
olması lazım. O destan Türkiye'de daha çok faizin düşürülmesine neden oluyor. Faiz çok düşüremeyince içeride Türk lirasından borçlanacak yatırım yapmak isteyen insanların da elini bağlıyorsunuz. Yani bu zincirlerin bir reaksiyonu haline geliyor. Ama esas şey, problem yabancılar değil.
Türkiye'deki kendi vatandaşlarımız büyük bir kısmı kısa vadede Türk lirasında duruyor şu an. O para esasen dolara geçerse, öyle bir talep gelirse tabii bu sistemi sürdürmek çok zorlaşır. Yani olay yabancının çıkması değil.
Tabii ki onun da bir tahribatı var ama esas problem Türk lirasında duran Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları. Orada çok ciddi bir para birikti. Çok kısa vadede her an onlar piyasanın döneceğini düşünürlerse dolar talep edecekler.
O tabii olayı çok değiştirir hızlı bir şekilde.
