NATO's Collective Defense Principles Explained

Öncelikle şu NATO'nun 5. maddesine benzediği ifade edilen üç ülkeden birisine herhangi bir saldırı durumunda bu, bütün pakta yapılmış bir saldırı addedilecektir ilkesi. Bu NATO'nun 5. maddesiyle aynı mı? Buradaki yaklaşımımız nedir? Burada yani teknik olarak aynı. Teknik olarak aynı.

Zaten onun için bir güvenlik paktı kuruyorsunuz. Onun için nihai derecede bir ittifaka katılma kararı alıyor diğer ülkeler. Yani birbirinin koruyucu desteğinden faydalanmak için. Burada bir sıkıntı yok. Bir yükümlülük getiriyor yani imzacı ülkelere. Peki hemen aktive olacak bir durum mu? Bunu biraz detaylandırır mısınız?

Tabii. Yani onu şöyle detaylandırayım, çok fazla detaya girip izleyicilerimizi de sıkmadan. Esas itibarıyla bu türden anlaşma... Bakın biz 1952'den itibaren NATO'dayız, çok uzun yıllardır. Yani NATO toplantılarına gidiyoruz, katılıyoruz. İşte en son NATO zirvesini biz yaptık. Kavram kağıtlarını hazırladık, stratejilere, planlara, programlara katkıda bulunuyoruz. Yani NATO bütün tarihinde bir veya iki defa, iki defa herhalde en son kontrol ettiğimde şeye girmiştir,

ortak müdahale kararı alıp bir operasyona girmiştir. Bir Afganistan'daki bir hususu destekledi. Bir de bu Kosova'da... Kosova'da destekledi. Onun dışında NATO'nun hazırlıkları... NATO'nun en büyük caydırıcılığı defansif pozisyonda bir caydırıcılık yeteneği geliştirmek. Yani sen bana saldırırsan ben hazırlığını yapmış bu kadar büyük bir topluluğa sahip askeri gücüm.

Benim gücümü test etme. Dolayısıyla ben saldırıya uğramıyorum. Benim bulunduğum coğrafyada siyasi, ekonomik ne kadar sorunu varsa hallederek kalkınıyor ve daha normal bir yolda gidiyor. Şimdi bu önemli. Çünkü bütün gelişmelerin önünü tıkayan şey şiddettir, savaştır, gözyaşıdır. Bunu caydırıcılık gücünüzü artırıyorsunuz.

İkinci bir husus da bu türden ittifaklara girmenin yolu bir dışarıya mesaj vermekten ziyade bu ittifaka imza atan ülkeler birbirlerinin güvenliğine tehdit olmayacaklarını, aslında birbirlerinin güvenliğine tersine garanti olacaklarını ortaya koyuyorlar, taahhüt ediyorlar. Başlangıç noktası bu. Bir güvenlik ittifakına girdiğiniz zaman dışarıdaki bir aktöre karşı değil,

içeride biz birbirimizle artık bundan sonra dayanışma halindeyiz, birbirimizden bir diğerimizden diğerine şey gelmez, zarar gelmez meselesi. Bu önemli başlangıç noktası. Daha sonra mevcut tehditlere göre çalışmak gerekiyor. Şimdi NATO'da onu söylüyordum. Yani yapılan hazırlık çalışmaları vardır, ortak çalışabilirlik vardır. Burada da belki daha ileride sorarsınız işleyişi nasıl olacak diye, birkaç tane husus var. Yani en çok merak edilen konu bu saldırı durumunda hemen

bir yükümlülük doğuyor mu ve o yükümlülük nasıl işlevsel hale gelecek? Şimdi bakın, anlaşma metnine baktığınız zaman orada tabii genel taahhütler var. Bu genel taahhütlerin hangi pratikte ne şekilde hayata geçeceği her zaman için ifade ettiğim gibi bir şeye bağlı, tartışmaya ve ilgili kurulların karar almasına bağlı. Yani bir defa bir ülkenin bu konuda çağrıda bulunuyor olması lazım. Yani ben şu konuda sıkıntıdayım, bana bu konuda yardımcı olun. Bir.

Yardımın keyfiyetini de ülke tanımlar. Der ki: 'Benim istihbarata ihtiyacım var, lojistiğe ihtiyacım var, mühimmata ihtiyacım var.' Olmadı daha ileri safhada askeri ünitelere ihtiyacım var. Yani bunlar çok aşamalı, tehdidin boyutuna göre değişen hususlar. Şu ana kadar yapılan çalışmalarda bizim ortaya koyduğumuz perspektif şu: Şimdi bizim bir yapısal olarak bakanlar komitesi olacak. Aynı NATO'da olduğu gibi Dışişleri Bakanları, Savunma Bakanları ve Genelkurmay Başkanlarının olduğu siyasi ve askeri komite var. Siyasi ve askeri komite

liderlerin ortaya koyduğu vizyonu bu ittifak içerisinde karara bağlayan, çalışmaları yapan komite. Bunun ortaya koyduğu vizyonu hayata geçirecek bir genel sekreterlik olacak. Bir teşkilat olacak. Bu da önemli bir yapısal adım. Yani biz burada imza attık, ayrıldık yok. Bu genel sekreterlik daha sonra üç ülke arasındaki bu savunma ittifakı ile ilgili

konuları yakından takip edecek, alınan kararların uygulanmasını. Burada şu anda çalışmaya başlamadık, daha imzalar yeni atıldı. İlk komite toplantısından sonra muhtemelen bakanlar olarak liderlerin onayına sunacağımız hususlar sekreteryanın kurulması, yapısı, işleyişi ve verilecek ilk ödevler olur. Burada tabii çok fazla husus var askeri konular. Yani ortak çalışabilirlik dediğimiz, yani NATO'da interoperability diye

kavramsallaştırılan çok önemli bir husus var. Yani farklı ordu yapıları olan ülkelerin beraber bir arada iş görebilmesi, çalışabilmesi, karşılıklı eğitim, destek hususları, lojistik mevzuları, tehdit analizleri, istihbarat paylaşımı ve en önemlisi savunma sanayii alanlarında iş birliği. Yani dün en çok liderler arasında konuşulan konu

savunma sanayii alanındaki iş birliği ve buradaki teknolojilerden ülkelerin birbirinden istifade etmesi. İfade ettiğim gibi yani bu ciddi ve süreklilik gerektiren kurumsal bir iş. Bunun da kendi içinde artık otomatiğe bağlanmış bir çalışması olacak. Yani ülkeler sıkıştıkça 'Ya biz ne yapacaktık beraber?' deme durumunda olmayacaklar. Farkındaysanız yani bizim her zaman için vurguladığımız husus

dış politikada veya herhangi bir konuda başarıyı rastgeleliğe bırakmamak gerekiyor. Kurumsallaştırmak gerekiyor, devamlı hale getirmek gerekiyor. Bugün iyisiniz yarın kötüsünüzden ziyade belli menfaatler etrafında ülkelerin bir ittifaka yol bulmaları gerekiyor. Bir diğer konu da bu üç ülke çekirdek ülke.

Onu soracağım. Ona geçmeden önce Yusuf Bey...