Latincenin İngilizceye Etkisi ve Sözcük Türetme Tartışması
4 min History & how-to
4 min History & how-to
Şimdi, dolayısıyla kültürlü, böyle Oxford İngilizcesi konuşan filan üst tabaka, asilzade sınıfından İngilizler filan, eee, zengin bir İngilizce kullanır.
Ama bunun da yüzde-- halk arasında konuşulan İngilizcenin bile %60'ı Latincedir.
Çünkü Roma'nın, Roma İmparatorluğu'nun işgal ettiği ülkelerin-- Romalılar da bunu yapmıştır, dillerini yok edip kendi dilini orada yaymıştır.
Dünya dili Latince oldu, Latince öğrenin diye eğitimini değiştirerek.
Neyse, işte onun için Fransa, İspanya filan çıkmıştır.
Ama ondan sonra bin sene hiçbir yaratıcılık olmamıştır ve Roma tarihçileri de bunu yazmışlardır "Böyle olacak." diye.
Ha, sonradan kendi dilleri filan, işte zamanla falan geliştiler.
Şimdi, İngiltere'nin bir kısmı işgal edilmiştir Roma tarafından Hadrian duvarına kadar, Kuzey İskoçya'ya kadar.
Oraya bir duvar çekmiştir. Ondan sonrası dağlık, yabani hâli filan orada durmuştur.
Ondan aşağısı, yani kısmen Roma olduğu için İngiltere, onun tamamı değil, halk arasında konuşanlarının bile %60'ı Latinleşmiştir.
İngilizce diye aslında bir şey yoktur. İşte, biraz Fransızca, eee, o şeyin, Norman istilasından sonra, ondan sonra işte Cermen kökenli zaten bazı oradan, Latinceden filan böyle bir dildir.
Şimdi kuralı, kaidesi tamamıyla yoktur. Şimdi eskiden, yani yakın zamana kadar İngiltere'de ve 40'lara kadar da Amerika'da da üst tabaka, iyi okullarda falan herkese Latince ve Eski Yunanca öğretirlerdi.
Bilim adamıysa da mesela o dersleri görmüştü.
Dolayısıyla yeni bir şey türetecekleri zaman Eski Yunancadan ve Latinceden türetirlerdi.
O da İngilizce olurdu. Şimdi büyük çoğunluğu öyledir.
Ha, İngilizce tıp. Saçmalığa bak. İngilizce tıp diye bir şey yok.
İngilizce tıbbın %99'u Latince. Yalnız, eee, İngilizce konuşanlar bunun şı-- telaffuzunu ve imlasını bozar, o kadar.
Bir de Türkiye'de İngilizce tıp numarası çıktı.
Yani kepazeliğe bak. Hiçbir şey anlamıyorum. Neyse.
Fakat sonradan, 40'lardan sonra Amerika'da filan da eğitimde filan yozlaşma oldu.
Latince, Yunanca filan kaldırılmış okullardan.
Hatta lisede okutulurdu. Çünkü o dilin kökeni o. Kaldırılmıştı.
İngiltere'de de şimdi kaldırılıyor yavaş yavaş.
Ve İngiliz, eee, derin kültürlü adamlar filan ağlaşıyor, bana ağlaşıyorlar.
Öyle filan. "Size de yapıyorlar." diyorum ben de.
Şimdi dolayısıyla, şimdi, yani son 30-40 senedir bilim adamları yetişen Latince, Yunanca öğrenmemiş Amerikalı filan veya İngiliz.
Öğrenmemişse ne yapıyor? Yeni bir şey icat ediyor. Ee?
Dilin türetme yeteneği yok. Yeni sözcük türetme kuralları, yeteneği yok.
Hiç yok. Çünkü dostlarım, dil değil. Ne yapıyor?
Bir cümle kuruyor. Her kelimenin baş harfini alıyor.
Bir de mesela lazer, işte "light amplification" bilmem ne falan laflarının baş harflerini alıp lazer diye bir-- şimdi buna dilciler akronim derler.
Yani ölü ad. Bu, bir dilin iyice yozlaştığını, yok olmakta, yani zayıflamakta olduğunu gösterir bir alamet sayılır dilbilimciler tarafından.
Eğer buna tenezzül etmek zorunda kalıyorsa böyle kelime yapmaya, o dil gidiyor demektir.
Şimdi İngilizcenin durumu bu.
Şimdi tabii Almancada vardır mesela kelime türetme yöntemleri.
İşte, eee, İspanyolca Latinceye yakın olduğu için filan vardır.
Ama İngilizcede hele Latince, Yunanca bilmiyorsa yoktur.
Ha, şimdi yeni-
End of transcript · 450 words
TranslateMom transcribes and translates videos from X, TikTok, YouTube and Instagram. Paste a link and you get a page like this one, in your language.