Human Rights Violations in Iran Protests

در چهارمین سالگرد کشته شدن ژینا مهسا امینی در

بازداشت گشت ارشاد و جنبش زن، زندگی، آزادی،

سازمان عفو بین‌الملل پژوهش مفصلی به نام

معماران جنایت درباره سرکوب اعتراضات سال

۱۴۰۱ منتشر کرده.

سازمان عفو بین‌الملل در این گزارش کشته شدن دست‌کم

سیصد و هفتاد و هفت نفر در جریان این اعتراضات رو مستند

کرده. پژوهش این سازمان میگه برنامه‌ریزی، هدایت،

سازماندهی و اجرای جنایت علیه بشریت در

جریان خیزش زن، زندگی، آزادی به واسطه‌ی دستگاه

امنیتی گسترده و هماهنگی امکان‌پذیر شد که

دارای ساختار فرماندهی سلسله‌مراتبیه.

به همین خاطر بخش مهمی از گزارش عفو بین‌الملل به

ساختار نیروهای امنیتی به‌ویژه فراجا و سپاه

پاسداران که نقش اصلی در سرکوب مرگبار اعتراضات سال

۱۴۰۱ رو داشتن می‌پردازه.

این ساختار نیروهای مسلح ایرانه.

رهبر، فرمانده کل قواست و بعد از اون ستاد کل

نیروهای مسلح به ارتش، سپاه، فراجا و

وزارت دفاع نظارت داره. عفو بین‌الملل میگه

در قوانین ایران وظایف گسترده و مبهمی برای

نیروهای امنیتی تعریف شده که میان خشونت و اعتراض

مسالمت‌آمیز تمایزی قائل نمی‌شه و به نیروهای امنیتی

امکان می‌ده آزادی بیان، حق تشکل‌یابی و تجمعات

مسالمت‌آمیز رو سرکوب و علیه معترضان از

زور و سلاح گرم استفاده کنند.

عفو بین‌الملل برای مثال به یک سند رسمی دست پیدا

کرده که به رویت بخش راستی‌آزمایی BBC هم رسیده و نشون

میده در تاریخ ۳۰ شهریور ۱۴۰۱ ستاد کل

نیروهای مسلح با صدور دستوری نیروهای امنیتی رو

موظف کرده برای هرگونه اعتراضی واکنشی

قاطع و شدید نشون بدن و در شامگاه همین

تاریخ دست‌کم شصت نفر به دست نیروهای

امنیتی کشته شدند.

پژوهش عفو بین‌الملل درباره فراجا روی دو

بخش اصلی تمرکز داره. پلیس پیشگیری و یگان

ویژه. فراجا نخستین نیروییه که معمولا در

واکنش به اعتراضات وارد عمل می‌شه. پلیس

پیشگیری بزرگ‌ترین شاخه انتظامی فراجاست و

یگان‌های امداد که زیرمجموعه پلیس

پیشگیریه در مواقع نیاز به نیروی کمکی از

جمله برای پشتیبانی از کلانتری‌ها و سرکوب

اعتراضات به کار گرفته می‌شه.

در صورت گسترش اعتراضات در حدی که

کلانتری‌ها و یگان امداد توان مهارش رو نداشته باشن،

اونوقت یگان ویژه وارد عمل می‌شه.

مقام‌های جمهوری اسلامی یگان ویژه رو مشت

آهنین نظام در شرایط بحرانی توصیف کردند.

در همه سی و یک استان ایران یک یگان ویژه استانی

وجود داره و در استان تهران سه یگان ویژه برای تهران

بزرگ، شرق و غرب تهران فعالیت می‌کنند.

و اما درباره سپاه پاسداران که شامل شاخه‌ها و

یگان‌های مختلفیه، از جمله سپاه‌های استانی،

ناحیه مقاومت بسیج، یگان‌ها و تیپ‌های عملیاتی،

یگان‌های امنیتی و نیروهای ویژه. از سال

۱۳۸۸ نیروی زمینی سپاه

پاسداران در قالب سی و دو سپاه استانی که دو تای اون‌ها در

استان تهران هستن، سازماندهی شده.

بالاتر از این سی و دو سپاه استانی، یازده

قرارگاه منطقه‌ای سپاه فعالیت می‌کنن که هر

یک از این‌ها روی چند سپاه استانی نظارت

دارن. هر سپاه استانی شامل لشگرها و

تیپ‌های عملیاتی و همچنین ناحیه‌های مقاومت بسیج

در سطح شهرستانه. بسیج هم از گردان‌های

امام علی و بیت‌المقدس برخورداره که در صورت

تشخیص شورای تأمین استان برای

پشتیبانی از فراجا و سرکوب اعتراضات عازم می‌شن.

گردان‌های امام علی مامور مقابله با اونچه که اغتشاشات

خونده می‌شه، هستن و گردان‌های بیت‌المقدس به

عنوان نیروی واکنش سریع معرفی شدن و ماموریت اون‌ها

مقابله با تهدیدهای امنیتی و دفاعی و حفاظت از اماکن

محلی عنوان شده.

سازمان عفو بین‌الملل میگه که نیروهای امنیتی برای

سرکوب اعتراضات زن، زندگی، آزادی از انواع

سلاح‌های کشنده و غیرکشنده استفاده کردند و در استان‌های

کردستان، کرمانشاه و آذربایجان غربی و سیستان و

بلوچستان استفاده از این سلاح‌های کشنده و سنگین

بسیار گسترده بوده. این سلاح‌ها شامل انواع

کلاشینکف، تک‌تیرانداز دراگونف، ژه سه،

مسلسل‌های دستی و پیکاپ‌های مجهز به تیربار‌های

سنگین مثل دوشکا بودن. سلاح‌هایی که در کشتار دی

ماه ۱۴۰۴ هم مورد استفاده قرار گرفت و ما در بخش

راستی‌آزمایی BBC استفاده از اون‌ها رو شناسایی و تایید کردیم.

عفو بین‌الملل میگه که این سلاح‌ها برای اجرای

قانون طراحی نشدن تا آسیب و خسارت‌های غیرضروری

رو به حداقل برسونن.

عفو بین‌الملل در این گزارش برای اولین بار فهرست

هشتاد و هفت مقام جمهوری اسلامی که باید تحت تحقیقات

کیفری قرار بگیرن رو هم منتشر کرده. از جمله علی

خامنه‌ای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، محمد باقری، فرمانده

کل ستاد نیروهای مسلح، حسین سلامی، فرمانده کل

سپاه، حسین اشتری، فرمانده کل فراجا، حسن

کرمی، فرمانده وقت یگان ویژه، احمد وحیدی،

وزیر وقت کشور و بسیاری دیگر از

استانداران و فرمانداران.