Analysis of Foreign Influence Legislation

مجلس کلیات طرح مقابله با نفوذ بیگانگان را تصویب کرده.

طرحی که هدفش مقابله با نفوذ و سلطه‌ی بیگانگان عنوان

شده؛ موضوعی که طبیعتاً با امنیت ملی کشور

ارتباط دارد. در قسمت قبل درباره‌ی ماده‌ی

یکم این طرح صحبت کردیم و گفتیم یکی از مسائل

مهم این ماده، استفاده از بعضی مفاهیم کلی مثل

تسهیل نفوذ و سلطه‌ی بیگانه است. اما برای اینکه

بفهمیم این قانون دقیقاً قرار است درباره چه کسانی و چه

ارتباطاتی اجرا شود، باید به سراغ ماده‌ی دوم

برویم. ماده‌ی دوم بر خلاف ماده‌ی یک،

مستقیماً ممنوعیت یا مجازات تعیین نمی‌کند، بلکه

اصطلاحاتی رو که در ادامه این قانون استفاده شده تعریف می‌کنه.

اولین اصطلاح کارگزار بیگانه است. تعریفی که در طرح

آمده فقط دولت‌ها یا سرویس‌های اطلاعاتی خارجی رو

شامل نمی‌شود، بلکه هر دولت، نهاد، مؤسسه یا

سازمان غیر ایرانی و همچنین اشخاص حقیقی و حقوقی

که تحت حمایت، استخدام، هدایت، اشراف یا

راهبری مستقیم یا غیرمستقیم اون‌ها قرار داشته باشن، در

این تعریف قرار می‌گیرن. چه در داخل ایران و چه در خارج

از کشور.

این تعریف‌ها مهمه، چون در مواد بعدی بارها از عبارت

کارگزار بیگانه استفاده شده و در نتیجه دامنه این

اصطلاح روی بخش قابل توجهی از قانون اثر

می‌گذاره. می‌رسیم به تقسیم‌بندی دولت‌های خارجی به سه

سطح.

دولت سطح یک، دولتیه که طبق قانون یا با تصویب

شورای عالی امنیت ملی کشور، دولت متخاصم شناخته

شده باشه. دولت سطح دو، دولتیه که اقداماتی برای

تأثیرگذاری مخرب، صدمه، تضعیف یا آسیب به منافع

ملی جمهوری اسلامی ایران در ابعاد سیاسی، اقتصادی،

اجتماعی یا فرهنگی برنامه‌ریزی یا اجرا کرده باشه.

فهرست این دولت‌ها هم با پیشنهاد وزارت اطلاعات و سازمان

اطلاعات سپاه تهیه و به تصویب شورای عالی امنیت ملی

می‌رسن. و دولت سطح سه هم دولت‌هایی رو شامل می‌شه

که در

فهرست سطح یک و سطح دو قرار ندارند. این تقسیم‌بندی

بعده‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کنه، چون در بعضی از مواد

نوع برخورد با ارتباطات خارجی بر اساس همین سطح‌بندی

متفاوت می‌شود. اما بخش جالب ماده‌ی دو اینجاست که

قانون‌گذار فقط درباره دولت‌ها و سرویس‌های اطلاعاتی صحبت

نکرده. در ادامه دامنه فعالیت‌هایی که می‌تونه

مشمول این قانون بشه هم توضیح داده شده.

از فعالیت‌های اقتصادی و تجاری و خدمات حقوقی

گرفته تا همکاری‌های علمی و دانشگاهی، انتشار

کتاب‌ها و مقالات، ارائه اطلاعات و آمار،

فعالیت‌های رسانه‌ای، همکاری با رسانه‌ها،

تبادل بعضی از نمونه‌های آزمایشگاهی و حتی

فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی مثل شرکت در دوره‌های

آموزشی، کنفرانس‌ها، جشنواره‌ها و تولید

آثار هنری. یعنی ماده‌ی دو در واقع داره به ما

می‌گه که وقتی در مواد بعدی از فعالیت یا ارتباط

صحبت می‌شه، منظور فقط فعالیت‌های امنیتی و اطلاعاتی

نیست و طیف نسبتاً گسترده‌ای می‌تونه وارد این چارچوب

بشه. در پایان هم یک اصطلاح مهم دیگه‌ای تعریف

شده.

سامانه‌ی برخط ثبت، مدیریت و نظارت ارتباطات

خارجی. سامانه‌ای که قرار است فعالیت با کارگزاران

بیگانه یا اتباع بیگانه در اون اظهار و ثبت بشن.

پس اگر بخواهیم ماده‌ی دو رو خیلی خلاصه کنیم، این ماده داره

زمین بازی این قانون رو مشخص می‌کنه.

چه کسی کارگزار بیگانه محسوب می‌شه، دولت‌های خارجی چطور

دسته‌بندی می‌شن و چه نوع فعالیت‌هایی اصولاً در محدوده‌ی

این قانون قرار می‌گیرن. و نکته‌ی مهم دیگه اینکه بسیاری از

محدودیت‌ها و مجازات‌هایی که در مواد بعدی می‌بینیم

به این تعریف‌ها وابسته‌اند. در قسمت بعد به سراغ ماده‌ی

سه می‌رویم و می‌بینیم که این قانون برای ارتباط

دستگاه‌های مشمول با اتباع و کارگزاران خارجی، چه

سازوکارهایی رو برای ثبت و تأیید در نظر گرفته است.