Florida'da Learjet 60 kazası: Uçak neden kontrolden çıktı

Pilotlar kötü havayı çoktan fark etmişti, ondan uzaklaşmaya çalışıyorlardı. ve ondan uzaklaşmaya çalışıyorlardı.

Peki bu jet neden otuz beş bin feetin üzerinden alçalmaya başladı yaklaşık bir dakikada sekiz bin yedi yüz elli feete kadar?

Ne olduğunu yeniden kuralım ve ayrıntıları inceleyelim.

Bir Kasım'da bir Learjet 60, Teksas'tan Bahamalar'a uçuyordu.

Florida üzerinde, kırk bir bin feetten otuz beş bin feete alçaldı.

Şöyle bir durum var: Fırtına yalnızca yağmurdan ibaret değildir.

Şiddetli yükselici ve alçalıcı hava akımları, bir uçağı aniden yukarı ya da aşağı savurabilir, uçaktaki hava radarı çoğunlukla yağmuru görür, tehlikeli her türbülansı değil.

Hava durumu şirketi MyRadar'ın tahminine göre, yakındaki bir fırtınanın tepesi yaklaşık yirmi dakikada otuz üç bin feetten kırk sekiz bin feete yükseldi.

Bu zirve değeri kazadan sonra ölçüldü, ama gökyüzünün ne kadar hızlı değiştiğini gösteriyor.

Jet uçmaya devam etti. Mürettebat orta şiddette türbülans olduğunu, dışarının eksi kırk yedi derece olduğunu bildirdi, ve buzlanmayla uğraştıklarını söyledi.

Daha ileride daha sakin bir irtifa olup olmadığını hava trafik kontrolüne sordular.

Buzlanma neden tehlikelidir? Mesele ağırlık değil.

Kanatta buz biriktiğinde, kanadın şeklini değiştirir, hava akışını bozar ve uçağın stall olma olasılığını artırır.

İşin tuhaf yanı şu: Mürettebat şeffaf buz bildirdi, bu da genellikle aşırı soğumuş sıvı damlacıklardan oluşur.

Ama eksi kırk yedi derecede bu damlacıklara çok nadir rastlanır.

Şeffaf buz bildirmelerinin nedeni henüz bilinmiyor.

Kısa süre sonra mürettebat yağışa girdiklerini söyledi ve otuz yedi bin fite tırmanmak istedi.

Kontrolörler onayladı, ama daha yükseğe çıkmak her zaman daha güvenli değildir.

Her uçağın bir hız aralığı vardır, bir alt ve bir üst sınırı.

Alt sınır, stol hızıdır. Uçağı havada tutmak için kanatların üzerinden hava akması gerekir.

Ne kadar yükselirsen hava o kadar seyrekleşir, bu yüzden yeterince hava yakalamak için daha hızlı uçmalısın.

Tırmandıkça asgari hızın yükselir. Üst sınır, ses hızına yakındır.

Fazla yaklaşırsan kanatta şok dalgaları oluşur.

Uçak sarsılır ve burnu aşağı iner. Çizgilerden biri yükselirken diğeri alçalır.

Yüksek irtifalarda aralarındaki fark daralır.

İki çizginin neredeyse birleştiği noktaya pilotlar bir ad verir: Tabut Köşesi.

Bu, bu jetin tabut köşesinde olduğu anlamına gelmez, ama yüksek irtifalara tırmanırken tepemizdeki havadan fazlasını düşünmek gerektiğini gösterir.

Tırmanış onaylanır onaylanmaz, jet kısa süre yükseldi, sonra sertçe sağa yattı ve hızla alçalmaya başladı.

Telsizden bir imdat çağrısı geldi. Mürettebat dakikada on bin, sonra yirmi bin fit alçaldıklarını bildirdi, aşırı hız yaptıklarını ve dik bir yatışta olduklarını da.

Böyle ani bir dönüş ve alçalma, insanlara stall'ı düşündürür.

Stall, motorların durması değildir. Kanadın havayla çok dik bir açıyla karşılaşmasıdır.

Hava akışı kanattan ayrılır, kaldırma kuvveti çöker, ve uçak kontrolden çıkabilir.

Burun aşağı bakmaya başladığında, bir jet inanılmaz hızla ivmelenir.

Tasarım sınırını aşınca, kanatta şok dalgaları oluşur.

Kaldırma kuvveti geriye kayar, ve burun daha da sert biçimde aşağı çekilir.

Pilotların uçağı toparlaması gerekir, ama fazla sert çekiştirirlerse gövde buna dayanamaz.

Fazla nazik çekersen hızı yakalayamazsın.

Ama bunun bir stall mı olduğu yoksa bu şekilde mi kontrolden çıktığı, yalnızca kamuya açık takip verilerinden belirlenemez.

Peki normal bir uçuşu kontrol edilemez bir dalışa ne sürükledi hem de yaklaşık bir dakikada?

Araştırmacıların şimdi yanıtlaması gereken soru bu.

Uçakta dokuz kişi vardı. Hiçbiri kurtulamadı.

Düşüncelerimiz aileleriyle. Beni takip et, sıradakini de açıklayayım.