Saddam Hüseyin'i Sorgulayan İsim Kişiliğini, Çocukluğunu ve Edebiyat Tutkusunu Anlatıyor

Saddam'ı deli biri olarak tanımlıyorlardı, düşünme biçiminde bir sorun olduğunu, psikolojik ve zihinsel açıdan normal biri olmadığını söylüyorlardı, ama kitapta bunun tam tersini vurguluyorsun.

Zihinsel açıdan son derece normal biri, ama olağanüstü bir zekâya ve kurnazlığa, geniş bir bilgi birikimine ve güçlü bir iradeye sahip.

Yani vardığım sonuç, bize anlatılanların tam tersiydi, özellikle de Batı medyasında.

Evet, evet. ABD hükümetinde kendilerine rapor sunduğum herkes bana şunu sorardı: Deli mi?

Onu sorguladıktan sonra döndüğümde bile aynı soruyu sorarlardı: Deli mi?

Onlara, “Hayır, asla,” dedim. Tanıdığım en aklı başında insanlardan biri.

Onlar da, “Ama hâlâ Irak'ın başkanı olduğuna inanıyor,” derlerdi.

Ben de onlara şöyle derdim: Bu, kendini koruma mekanizması.

En büyük başarısı Irak'ın başkanı olmasıydı, ve bundan vazgeçmesi çok zordu.

Ama bazı zamanlarda mahkûm olduğunu kabulleniyordu.

Bana, “Buradan çıkamayacağımı biliyorum,” dedi.

Daha önce de mahkûm olmuştum. Bu benim için yeni bir şey değil.

Ve daha önce söylediğim gibi, özel bir büyüsü ve son derece çekici bir kişiliği vardı.

Çok mütevazı olabilirdi.

Ama onaylamadığı bazı konulara girdiğimizde ve onu rahatsız eden bazı konulara.

İnsan hakları ve kitle imha silahları gibi, her zaman şiddetle savunmaya geçerdi.

Anladım. Yani, şu nokta bir tür kesin bilgi gibi kabul edilmişti Saddam Hüseyin'i araştıranlar arasında, onun çok zor bir çocukluk geçirdiği, bunun da davranışlarını, kişiliğini ve ilerideki yönetim biçimini etkilediği kanlı ve acımasız yönetimini.

Ama kitabınızda bunu tamamen reddediyorsunuz, kendisinden alıntı yaparak.

Bize sık sık zor ve çetin bir çocukluk geçirdiğini anlatırdı, babası o doğmadan önce ölmüş, üvey babası ona sert davranıp onu dövmüş.

Tikrit'te kırklı ve ellili yıllarda büyümesinin zor olduğundan şüphem yok, ama üvey babasını sorduğumda, “Onu seviyorum,” dedi.

“Harika bir insandı. Büyüyüp olgunlaşmama çok yardımcı oldu.”

Bana bir hikâye anlattı. Nehir kıyısında kuzeniyle oynarken, Kuzeni kuma harfler yazmaya başladı, Saddam ona bakıp, “Bu ne?” diye sordu.

“Bu elif,” dedi. “Be. Bunlar harfler ve rakamlar.”

Saddam ona, “Bunları nerede öğrendin?” diye sordu.

“Okulda öğrendim,” dedi. “Bunun için para mı ödüyorsun?” dedi.

Ona, “Hayır, ücretsiz,” dedi. Bunun üzerine, “Ben de okula gidebilir miyim?” diye sordu.

“Evet,” dedi. Saddam bana eve döndüğünü ve anne babasına “Okula gitmek istiyorum,” dediğini anlattı.

Onlar da, “Hayır, çalışmalısın, sana ihtiyacımız var,” dediler.

Onlara, “Hayır, okula gideceğim,” dedi. İradesi o küçücük yaşta ortaya çıkmıştı, kendini geliştirme arzusu da öyle.

Eğitimden söz etmişken, o edebiyatı severdi. En sevdiği romanı sorarsanız dünya edebiyatındaki tüm romanlar arasından.

Üstelik bununla da kalmadı, hatta birkaç roman yazdı. Öyle ki yönetimi ve devlet işlerini bırakıp meşhur romanı Zübeyde ve Kral'ı yazmaya odaklandı.

Evet, okumayı severdi. Ona en iyi romanı sorduğumuzda, Ernest Hemingway'in Yaşlı Adam ve Deniz'ini söyledi.

Sadece bir adam, bir kayık ve denize bakın, dedi.

Ne güzel bir hikâye. Ona, “Evet, sana katılıyoruz,” dedik.

Yine. Öfkeliyken Irak'ın başkanı olduğunu söylerdi, ama rahat olduğunda, “Ben bir yazarım,” derdi.

Benim işim bu. Bu arada, Gözaltındayken kâğıt ve kalem almasına izin verilmiyordu.

Gözaltındayken yazmaya devam etmek istiyordu.

Evet. Amerikan ordusu bunu yapmasını engelledi.

Bir roman taslağı vardı, büyük bir kısmını okudum.

Çok şiirsel bir hikâyeydi.

Çevirisini okudum, Arapça aslını okumadım.